Antzinako greziako familiak

of 25/25
  • date post

    29-Jun-2015
  • Category

    Education

  • view

    298
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Antzinako greziako familiak

  • 1. - Familiako kideak- Ezkontza Ezkontzak Espartan- Banantzea- Jaiotza- Heriotza- Arropa, oinetakoak, orrazkera

2. Antzinako Greziako familia burua aitazen, familia hauen helburua, seme-alabakizatea zen, haiengan familia jarraitzeko,bereziki semeak, haiek zezaketelakogarapen hori mantendu, beraz, seme-alabak ez zituztenek, adoptatzen zituzten.Greziarren sineskeri familiarren oinarri bat,hildakoen hilobiratzea zen, haien ustez,bere hildakoak ohoratu behar zituztelako. 3. - Aita (): familia burua zen, familiaren jaun eta jabe.Familiarentzako apaiz bat bezalakoa zen.- Ama (): Aitaren autoritatearen azpitik zeuden.Bere funtzioak ziren: seme alabak izatea eta familia etaetxea zaintzea. Oso kontrolatuta zeuden. Ez zituztenhezten, hala ere, batzuk irakurtzen edo musika ikastenzuten. Emakume langilek, pobreak edo erbestekoakziren eta klase sozial txikiko emakumeak bizitzahobeagoa zuten.- Seme-alabak (): Aitaren menpe zeuden. Mutilekindependentzia gehiago zuten neskek baino.- Esklabuak (): Familiako kideak ziren, baina ezzituzten eskubiderik. Etxean edo soroan lan egitenzuten. 4. Familia bat 5. Bi esklabu soroa lantzen. 6. Emakumeak 15 urte inguru ezkontzen ziren,gizonezkoak berriz 18 urterekin. Emakumeak ezzeukan hitzik ezkontzan eta bere aitak erabaki beharzuen guztia. Ezkontzan hiru elementu ziren nagusi.- Esku eskaketa: Emaztegaiaren aitak eta beresenargaiak, kontratu bat sinatzen zuten eta Doteazehazten zuten.- Egunaren erabakia: urtarrilean ezkontzen ziren, etailargi-betea zegoenean. Ezkontzak hiru egunirauntzen zituen: 7. Bezperan, emaztegaiak bere jostailuak Artemisjainkosari eskaintzen zizkion. Emakumeak beloaezartzen zuten, bere birjintasunaren irudi bezala.Senargaiak, ilea moztu eta jainkoei eskainzen zien. Ezkontzaren egunean, ezkontza ospatzen zen.Gero, bazkalzen zuten eta senarrak emakumearibeloa kentzen zion. Ondoren, prozesio bat egitenzuten, himeneo kantuak kantatzen zituztenbitartean. Han bere senarraren gurasoakezagutzen zituen. Azkenik emakumea talamora(logelara) eramaten zuten. Hurrengo egunean, familiakoek bikoteariopariak ematen zizkioten. 8. Ezkontza bat. 9. EZKONTZAK ESPARTAN:Espartan, bahiketaren bidezko ezkontza izeneko bat egitenzen. Zeremonia, bahiketarekin hasten zen, non, gauean,senargaiak, emaztea gurdi batera igotzen zuen eta neskarenaitaren etxetik, bere etxera eramaten zuen, eta hansenargaiaren ama zegoen. Erritu hau, egiazko gertaera batetikaterata zegoen. 10. Hera, ezkontzaren jainkosa eta emakume ezkonduenbabeslea. 11. Gizonezkoentzat, emakumeentzat bainoerrazagoa zen.Banantzearen arrazoiak hauek ziren:- Gizonezkoak, seme-alabak izan ezin zituzteneanedo emakumeak adulterioa kometitzen zuenean.Baita, ekonomikoki hobeto zegoen emakume bataurkitzen bazuten. Ondorioz, dotea bueltatu beharzuten.- Emakumeak banantzeko probak erakutsi beharzituen eta magistratuak ikusi behar zituen(adibidez, tratu txarrak) 12. Adulterioa gertatuz gero, hainbat zigor zeuden:- Gizonen adulterioa soilik zigortzen zen beste gizonbaten emakumearekin egiten bazen, eta zigorminimoa ezartzen zitzaion.- Emakumeen adulterioari, zigor doblea ezartzenzitzaion: Alde batetik banantzea. Bestetik, etxeangeratu behar zen, emakume onak ezkontagiatzeko. Azkenik, gizon batek kaleanikusten bazuen, emakumeari arropa kentzeko etajotzeko baimena zuen. 13. Greziarrentzat, jaiotza gertakari zoriontsua zen.- Errituak hauek ziren: Seme-alabak etxean jaiotzen ziren. Etxea arrainez (breaz) margotzen zen, espiritu txarrakaldentzeko. Bostgarren egunean, festa bat egiten zen. Hamargarren egunean, otordu bat ospatzen zen,sakrifizioak egiten ziren, umeari amuletuak ematen zioten etaumeari izena jartzen zioten.- Adopzioa: bi beharrengatik egiten ziren; erlijiosoa, familiabaten kultoa desagertzea eta juridikoa, ondasunaknorbaitentzat izateko.Adoptatzen zuten semea, mutila izan behar zen, 18 urtetikgorakoa eta jaiotzaz hiritarra. Gaineta, ezin ditu adopzioarenmomentuan seme-alabak izan. 14. - Honela jartzen zituzten seme-alaben izenak: Semeak hiru izen zituen:* Izen berdina zuten gizonak bereizteko jartzen zen. Alabak izen bakarra zuen, familiakoemakumeen izena: Cronia, Phryne...Aitaren partekoaitonaren izenaAitaren partekoizenaJaiotza lekuarenizenaZeusAquilesAgamenon=izenaKronida edoKronosen semea=Patronimikoa*KretakoaTesaliakoaMizenasekoa 15. Afrodita, erreprodukzioaren jainkosaren jaiotza. 16. Bi erritu zeuden hilobiratzean:- Gorpuaren erakusketa: Gorpua garbitu eta gero,zuriz janzten zuten eta diban baten gainean jartzenzuten, oinak etxeko atera begira zituela. Ahoanobolo bat jartzen zioten (balio gutxiko txanponbat). Buruaren ondoan, olio-ontzi bat jartzen zioteneta eskuan eztizko goxoki bat.- Hilobiratzea: Hurrengo egunean, gorpua hilerriraeramaten zuten. Han, gorpua lurperatzen zuteneta gainean inskripzioa zuen hilarri bat ezartzenzuten. Gero hiru aldiz esaten zuten hildakoarenizena eta festa bat egiten zuten. 17. Arroparen kolorea txuria edo beixa zen eta artilezkoakziren. Oihalak, emakumeek egiten zituzten.- Emakumearen arropa: ez zuten azpiko arropa eramaten tunika bat zeramaten (peplo, eta kitoi)Peploa, oihalezko karratu bat zen oinetaraailegatzen zena. Sorbaldetara lotzen zen krisketekin.Kitoia, oihalezko karratu bat zen, bi aldeetatik lotutazegoen, eta gerriko batekin estutzen zen. tunika bat eramaten zuten: himation; lau angelukooihal zati bat zen eta ezkerreko besoa estalita etaeskuinekoa libre geratzen zen. 18. Peplo greziarra Kitoi greziarra 19. - Gizonaren arropa: ez zuten azpiko arropa eramaten, kitoi bat zeramaten tunika bat, examoide izenekoa, eramaten zuten:lanerako arropa zen. mantua edo himation eramaten zuten, batzuetantunikarik gabe. klamide izeneko kapa motz bat zeramaten. 20. himation greziarra klamidea 21. - Oinetakoak:Gizon eta emakumeen oinetakoak berdinak zituzten.Etxean oinhutsik ibiltzen ziten eta kalean oinetakoakjanzten zituzten. Sandaliak eramaten zituzten. Pobreekembades izeneko oinetakoak eramaten zituzten.Koturno izeneko botak, ehiztariak eramaten zituzten.- Orrazkera:Gizonek ile luzea zeramaten, bizarra moztuta etabiboterik gabe. Eguzkitik eta euritik babesteko, etabidaietarako txapela batzuk erabiltzen zituzten,. Hermesek zeukan bat. Lanerako -aerabiltzen zuten, txapela bat bezalakoa zenEmakumeak egiteko oso zailak ziren orrazkerakeramaten zituzten. Hainbat produktu erabiltzen zituzten.Lurrinak Asiatik ekartzen zituzten eta hainbat tindagaierabiltzen zituzten. 22. Hermes petasos-a rekin.